khuongtienao
28-06-2021, 02:28 PM
1. Phân biệt tiền điện tử với tiền ảo và tiền công nghệ số
những định nghĩa về một số cách kiếm tiền online (electronic money/e-money) hiện nay trên toàn cầu thường được hiểu ở phạm vi hơi rộng. Ví dụ, ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) thể hiện tiền điện tử là trị giá tiền tệ được lưu trữ trên một thiết bị điện tử được dùng phổ quát để thực hiện giao dịch trả tiền cho những đơn vị khác không phải là đơn vị phát hành. Còn ngân hàng thanh toán quốc tế (BIS) định nghĩa tiền điện tử là trị giá được lưu trữ hoặc sản phẩm trả trước, trong đó thông báo về khoản tiền hoặc giá trị khả dụng của quý khách được lưu trữ trên một thiết bị điện tử thuộc sở hữu của quý khách. Các định nghĩa này khá phức tạp, có thể gây ra nhầm lẫn về nội hàm của tiền điện tử, khó phân biệt với tiền ảo, tiền công nghệ số và thậm chí là cả tiền di động (mobile money).
Xem thêm: mt5 là gì
Trong thực tiễn, tiền điện tử đã được xác định và phân biệt rõ ràng với những loại tiền khác phê duyệt 4 đặc điểm chính. Đầu tiên, tiền điện tử phải là tiền pháp định (legal tender). Theo đó, tiền điện tử có đầy đủ 3 chức năng của tiền là dự trữ (store value), đàm luận (medium of exchange) và hạch toán (unit of account). Đồng thời, tiền điện tử cũng luôn được thể hiện dưới dạng trị giá của tiền pháp định của một quốc gia (thí dụ Việt Nam Đồng, đô la, SGD...). Ngoài ra, tiền điện tử cũng được ngân hàng Trung ương (NHTW) bảo đảm.
Thứ hai, tiền điện tử có thể do nhà băng phát hành hoặc cũng có thể do doanh nghiệp phi nhà băng phát hành. Vì thế, để bảo đảm an toàn cho người sử dụng, các quốc gia luôn có quy định rất chặt chẽ đối với những công ty phát hành tiền điện tử. Đối với các nhà băng, NHTW có hệ thống các quy định chặt chẽ về an toàn hoạt động, quản trị rủi ro, tỷ lệ dữ trữ buộc phải, bảo hiểm tiền gửi… Đối với những tổ chức phi nhà băng, NHTW có những quy định về cấp phép, về giám sát… và thường nhật phải thực hiện ký quỹ tại hệ thống ngân hàng (tương ứng với số tiền phát hành với một tỷ lệ nhất định).
Thứ ba, tiền điện tử có cơ chế bảo đảm tiền tệ (monetary regimes) của NHTW. Theo đó, tiền điện tử do những ngân hàng phát hành sẽ được bảo đảm bằng tỷ lệ dữ trữ buộc phải tại NHTW, còn tiền điện tử do những công ty phi nhà băng phát hành sẽ được đảm bảo bằng cơ chế ký quỹ tại hệ thống ngân hàng (với một tỷ lệ ký quỹ nhất định). Bình thường, tỷ lệ ký quỹ này sẽ cao hơn rộng rãi so với tỷ lệ dự trữ đề xuất do những quy định an toàn áp dụng đối với các đơn vị này thấp hơn phổ biến so với ngân hàng. Tỷ lệ ký quỹ tại một vài quốc gia theo cách tiếp cận thận trọng ở mức 100%. Đây cũng là điểm dị biệt cốt lõi giữa tiền ngân hàng (bank notes) với tiền điện tử (e-money).
Thứ tư, tiền điện tử chỉ được lưu trữ trong các sản phẩm điện tử gồm 2 loại: (i) phần cứng (hard-ware based products) như thẻ chíp, điện thoại thông minh gắn chíp và (ii) dữ liệu dựa trên phần mềm (soft-ware based) như ví điện tử Paypal.
Xem thêm: mô hình lá cờ
Đối với tiền ảo (virtual currency), ECB định nghĩa như sau: “Đồng tiền ảo là một loại tiền công nghệ số không chịu sự điều hành, được phát hành bởi những người vững mạnh phần mềm (developers) thường song song là người kiểm soát hệ thống; được dùng và chấp nhận trả tiền giữa các thành viên của một cộng đồng ảo nhất thiết”. Tỉ dụ, tiền ảo Pokecoins trong trò chơi Pokemon GO hoặc khoản tiền Facebook được dùng cho truyền bá hay những trò chơi trên app Facebook... Theo ấy, có thể thấy tiền ảo và tiền điện tử rất khác nhau. Tiền ảo ko phải là tiền pháp định nên ko gắn với quyền mặc định được chuyển đổi sang tiền pháp định và được NHTW đảm bảo. Các công ty phát hành tiền ảo cũng không chịu sự quản lý, giám sát chặt chẽ của NHTW. Cùng lúc, khuôn khổ hoạt động của tiền ảo thường tương đối hẹp chỉ trong phạm một cộng đồng và dùng cho mục tiêu một mực (thí dụ, game online). Nhắc cách khác, tiền ảo mang phổ biến đặc điểm của hàng hóa đàm luận hơn là một đồng bạc. Mặc dù vậy, hiện nay tiền ảo đang từng thao tác tăng trưởng với loại tiền ảo có thể quy đổi (convertible virtual currency) nhưng chỉ gắn phận sự của tổ chức phát hành mà ko gắn với bổn phận của NHTW và khuôn khổ hoạt động cũng chỉ ở khuôn khổ một cùng đồng như nêu trên.
Còn tiền công nghệ số hay tiền mã hóa (crytocurrency): được cho ra bởi các thuật toán mã hóa phức tạp, được đàm phán, đàm đạo hoàn toàn trên môi trường Internet và hiện nay chưa chịu sự quản lý của bất kỳ tư nhân hay tổ chức nào (trừ lúc được NHTW trực tiếp phát hành). Ví dụ tiêu biểu của tiền kỹ thuật số là Bitcoin, Ethereum... Có thân xác định gốc của tiền mã hóa là tiền ảo nhưng đang lớn mạnh để có phổ quát đặc điểm của tiền điện tử như khả năng chuyển đổi thành tiền pháp định, khả năng trả tiền, còn khả năng tàng trữ trị giá thì ít hơn (do luôn biến động nhiều)... Mặc dù vậy, tiền công nghệ số vẫn còn khoảng cách rất xa để trở thành tiền điện tử với lý do quan yếu nhất là sự xác nhận của NHTW tất cả các nước. Khi NHTW các quốc gia không thừa nhận, đồng tiền kỹ thuật số sẽ ko được đảm bảo và ko có khả năng quy đổi ở phạm vi rộng như tiền điện tử. Hiện nay tiền kỹ thuật số đang được tăng trưởng theo hướng khai thác những lợi thế, Về ưu điểm của phương pháp chuỗi khối - blockchain (như chi phí thương lượng thấp, độ an toàn bảo mật cao, dễ dàng, chóng vánh...) hơn là theo hướng dùng đồng tiền công nghệ số như 1 đồng tiền thực thụ.
Một loại tiền khác cũng thường bị hiểu nhầm đó là tiền di động (mobile money), cho rằng tiền di động và tiền điện tử không giống nhau. Tuy thế, theo định nghĩa của Hiệp hội thông báo di động toàn cầu (GSMA), Mobile money có thể được hiểu ngắn gọn là tiếp cận dịch vụ nguồn vốn qua điện thoại di động. định nghĩa này rộng và bao hàm hồ hết ý nghĩa của dịch vụ này, nhất là trong khoảng góc độ người sử dụng. Theo đấy, với bản chất là tiền pháp định, tiền di động có thể hiểu là một dạng thức tiền điện tử do đơn vị (thường là nhà mạng) cung cấp nhà sản xuất trung gian trả tiền phát hành và định danh khách hàng duyệt y cơ sở vật chất dữ liệu thuê bao di động. Dạng thức này chính là ví điện tử trên thuê bao di động, không cần kết liên với account nhà băng. Công ty vốn đầu tư quốc tế (IFC) cũng quan niệm rằng, mobile money là một dạng tiền điện tử, trong ấy các đàm phán thanh toán và tài chính được tiến hành trên điện thoại di động, có thể trực tiếp hoặc không trực tiếp gắn với tài khoản nhà băng.
2. Quy định về tiền điện tử tại Việt Nam
Tại Việt Nam, hiện nay vẫn chưa có một văn bản pháp lý nào quy định khái niệm tiền điện tử. Tuy nhiên, một số văn bản đã quy định những dạng thức của tiền điện tử gồm ví điện tử, thẻ trả trước… như tại Luật ngân hàng Nhà nước (2010), Luật những tổ chức tín dụng (2010), Nghị định số 101/2012/NĐ-CP của Chính phủ về thanh toán không dùng tiền mặt và Nghị định số 80/2016/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 101/2012/NĐ-CP, Thông tư số 19/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động thẻ ngân hàng (được sửa đổi bởi Thông tư số 26/2017/TT-NHNN). Hiện nay, Dự thảo Nghị định quy định về trả tiền không dùng tiền mặt sửa đổi đã hợp nhất đưa ra khái niệm rõ ràng về tiền điện tử:“Tiền điện tử là giá trị tiền tệ lưu trữ trên những công cụ điện tử được trả trước bởi quý khách cho nhà băng, chi nhánh nhà băng nước ngoài, doanh nghiệp phân phối dịch vụ trung gian thanh toán để thực hiện thương lượng trả tiền và được đảm bảo giá trị tương ứng tại ngân hàng, bao gồm: thẻ trả trước, ví điện tử, tiền di động”.
So sánh với các định nghĩa trên toàn cầu, có thể thấy định nghĩa trong dự thảo khá phù hợp và có phần dễ hiểu, rõ ràng và dễ phân biệt hơn. Quan trọng hơn là việc thống nhất đưa cả 3 loại hình tiền điện tử vào văn bản pháp lý không những giúp dừng rõ ràng khuôn khổ của tiền điện tử mà còn giúp công việc điều hành được hợp nhất về một mối lái là NHNN, trong khoảng ấy lấp được lỗ hổng trong công việc quản lý đối với mobile money hiện vẫn đang để trống.
đồng thời, những quy định trong dự thảo can dự tới tổ chức phi nhà băng cũng giúp phân biệt rõ công ty phát hành tiền điện tử hợp pháp (được cấp phép, giám sát hoạt động) với doanh nghiệp hoạt động ko phép, bất hợp pháp. Qua ấy, giúp phân biệt rõ giữa tiền điện tử “hợp pháp” với tiền ảo, tiền điện tử “bất hợp pháp”, giúp các cơ quan có thẩm quyền trong ngăn ngừa các hành vi tội phạm trong ngành nghề này vốn dĩ diễn biến phức tạp thời gian qua.
Nắm bắt xu hướng, cập nhật thông báo về đường ma là gì tại Việt Nam
những định nghĩa về một số cách kiếm tiền online (electronic money/e-money) hiện nay trên toàn cầu thường được hiểu ở phạm vi hơi rộng. Ví dụ, ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) thể hiện tiền điện tử là trị giá tiền tệ được lưu trữ trên một thiết bị điện tử được dùng phổ quát để thực hiện giao dịch trả tiền cho những đơn vị khác không phải là đơn vị phát hành. Còn ngân hàng thanh toán quốc tế (BIS) định nghĩa tiền điện tử là trị giá được lưu trữ hoặc sản phẩm trả trước, trong đó thông báo về khoản tiền hoặc giá trị khả dụng của quý khách được lưu trữ trên một thiết bị điện tử thuộc sở hữu của quý khách. Các định nghĩa này khá phức tạp, có thể gây ra nhầm lẫn về nội hàm của tiền điện tử, khó phân biệt với tiền ảo, tiền công nghệ số và thậm chí là cả tiền di động (mobile money).
Xem thêm: mt5 là gì
Trong thực tiễn, tiền điện tử đã được xác định và phân biệt rõ ràng với những loại tiền khác phê duyệt 4 đặc điểm chính. Đầu tiên, tiền điện tử phải là tiền pháp định (legal tender). Theo đó, tiền điện tử có đầy đủ 3 chức năng của tiền là dự trữ (store value), đàm luận (medium of exchange) và hạch toán (unit of account). Đồng thời, tiền điện tử cũng luôn được thể hiện dưới dạng trị giá của tiền pháp định của một quốc gia (thí dụ Việt Nam Đồng, đô la, SGD...). Ngoài ra, tiền điện tử cũng được ngân hàng Trung ương (NHTW) bảo đảm.
Thứ hai, tiền điện tử có thể do nhà băng phát hành hoặc cũng có thể do doanh nghiệp phi nhà băng phát hành. Vì thế, để bảo đảm an toàn cho người sử dụng, các quốc gia luôn có quy định rất chặt chẽ đối với những công ty phát hành tiền điện tử. Đối với các nhà băng, NHTW có hệ thống các quy định chặt chẽ về an toàn hoạt động, quản trị rủi ro, tỷ lệ dữ trữ buộc phải, bảo hiểm tiền gửi… Đối với những tổ chức phi nhà băng, NHTW có những quy định về cấp phép, về giám sát… và thường nhật phải thực hiện ký quỹ tại hệ thống ngân hàng (tương ứng với số tiền phát hành với một tỷ lệ nhất định).
Thứ ba, tiền điện tử có cơ chế bảo đảm tiền tệ (monetary regimes) của NHTW. Theo đó, tiền điện tử do những ngân hàng phát hành sẽ được bảo đảm bằng tỷ lệ dữ trữ buộc phải tại NHTW, còn tiền điện tử do những công ty phi nhà băng phát hành sẽ được đảm bảo bằng cơ chế ký quỹ tại hệ thống ngân hàng (với một tỷ lệ ký quỹ nhất định). Bình thường, tỷ lệ ký quỹ này sẽ cao hơn rộng rãi so với tỷ lệ dự trữ đề xuất do những quy định an toàn áp dụng đối với các đơn vị này thấp hơn phổ biến so với ngân hàng. Tỷ lệ ký quỹ tại một vài quốc gia theo cách tiếp cận thận trọng ở mức 100%. Đây cũng là điểm dị biệt cốt lõi giữa tiền ngân hàng (bank notes) với tiền điện tử (e-money).
Thứ tư, tiền điện tử chỉ được lưu trữ trong các sản phẩm điện tử gồm 2 loại: (i) phần cứng (hard-ware based products) như thẻ chíp, điện thoại thông minh gắn chíp và (ii) dữ liệu dựa trên phần mềm (soft-ware based) như ví điện tử Paypal.
Xem thêm: mô hình lá cờ
Đối với tiền ảo (virtual currency), ECB định nghĩa như sau: “Đồng tiền ảo là một loại tiền công nghệ số không chịu sự điều hành, được phát hành bởi những người vững mạnh phần mềm (developers) thường song song là người kiểm soát hệ thống; được dùng và chấp nhận trả tiền giữa các thành viên của một cộng đồng ảo nhất thiết”. Tỉ dụ, tiền ảo Pokecoins trong trò chơi Pokemon GO hoặc khoản tiền Facebook được dùng cho truyền bá hay những trò chơi trên app Facebook... Theo ấy, có thể thấy tiền ảo và tiền điện tử rất khác nhau. Tiền ảo ko phải là tiền pháp định nên ko gắn với quyền mặc định được chuyển đổi sang tiền pháp định và được NHTW đảm bảo. Các công ty phát hành tiền ảo cũng không chịu sự quản lý, giám sát chặt chẽ của NHTW. Cùng lúc, khuôn khổ hoạt động của tiền ảo thường tương đối hẹp chỉ trong phạm một cộng đồng và dùng cho mục tiêu một mực (thí dụ, game online). Nhắc cách khác, tiền ảo mang phổ biến đặc điểm của hàng hóa đàm luận hơn là một đồng bạc. Mặc dù vậy, hiện nay tiền ảo đang từng thao tác tăng trưởng với loại tiền ảo có thể quy đổi (convertible virtual currency) nhưng chỉ gắn phận sự của tổ chức phát hành mà ko gắn với bổn phận của NHTW và khuôn khổ hoạt động cũng chỉ ở khuôn khổ một cùng đồng như nêu trên.
Còn tiền công nghệ số hay tiền mã hóa (crytocurrency): được cho ra bởi các thuật toán mã hóa phức tạp, được đàm phán, đàm đạo hoàn toàn trên môi trường Internet và hiện nay chưa chịu sự quản lý của bất kỳ tư nhân hay tổ chức nào (trừ lúc được NHTW trực tiếp phát hành). Ví dụ tiêu biểu của tiền kỹ thuật số là Bitcoin, Ethereum... Có thân xác định gốc của tiền mã hóa là tiền ảo nhưng đang lớn mạnh để có phổ quát đặc điểm của tiền điện tử như khả năng chuyển đổi thành tiền pháp định, khả năng trả tiền, còn khả năng tàng trữ trị giá thì ít hơn (do luôn biến động nhiều)... Mặc dù vậy, tiền công nghệ số vẫn còn khoảng cách rất xa để trở thành tiền điện tử với lý do quan yếu nhất là sự xác nhận của NHTW tất cả các nước. Khi NHTW các quốc gia không thừa nhận, đồng tiền kỹ thuật số sẽ ko được đảm bảo và ko có khả năng quy đổi ở phạm vi rộng như tiền điện tử. Hiện nay tiền kỹ thuật số đang được tăng trưởng theo hướng khai thác những lợi thế, Về ưu điểm của phương pháp chuỗi khối - blockchain (như chi phí thương lượng thấp, độ an toàn bảo mật cao, dễ dàng, chóng vánh...) hơn là theo hướng dùng đồng tiền công nghệ số như 1 đồng tiền thực thụ.
Một loại tiền khác cũng thường bị hiểu nhầm đó là tiền di động (mobile money), cho rằng tiền di động và tiền điện tử không giống nhau. Tuy thế, theo định nghĩa của Hiệp hội thông báo di động toàn cầu (GSMA), Mobile money có thể được hiểu ngắn gọn là tiếp cận dịch vụ nguồn vốn qua điện thoại di động. định nghĩa này rộng và bao hàm hồ hết ý nghĩa của dịch vụ này, nhất là trong khoảng góc độ người sử dụng. Theo đấy, với bản chất là tiền pháp định, tiền di động có thể hiểu là một dạng thức tiền điện tử do đơn vị (thường là nhà mạng) cung cấp nhà sản xuất trung gian trả tiền phát hành và định danh khách hàng duyệt y cơ sở vật chất dữ liệu thuê bao di động. Dạng thức này chính là ví điện tử trên thuê bao di động, không cần kết liên với account nhà băng. Công ty vốn đầu tư quốc tế (IFC) cũng quan niệm rằng, mobile money là một dạng tiền điện tử, trong ấy các đàm phán thanh toán và tài chính được tiến hành trên điện thoại di động, có thể trực tiếp hoặc không trực tiếp gắn với tài khoản nhà băng.
2. Quy định về tiền điện tử tại Việt Nam
Tại Việt Nam, hiện nay vẫn chưa có một văn bản pháp lý nào quy định khái niệm tiền điện tử. Tuy nhiên, một số văn bản đã quy định những dạng thức của tiền điện tử gồm ví điện tử, thẻ trả trước… như tại Luật ngân hàng Nhà nước (2010), Luật những tổ chức tín dụng (2010), Nghị định số 101/2012/NĐ-CP của Chính phủ về thanh toán không dùng tiền mặt và Nghị định số 80/2016/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 101/2012/NĐ-CP, Thông tư số 19/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động thẻ ngân hàng (được sửa đổi bởi Thông tư số 26/2017/TT-NHNN). Hiện nay, Dự thảo Nghị định quy định về trả tiền không dùng tiền mặt sửa đổi đã hợp nhất đưa ra khái niệm rõ ràng về tiền điện tử:“Tiền điện tử là giá trị tiền tệ lưu trữ trên những công cụ điện tử được trả trước bởi quý khách cho nhà băng, chi nhánh nhà băng nước ngoài, doanh nghiệp phân phối dịch vụ trung gian thanh toán để thực hiện thương lượng trả tiền và được đảm bảo giá trị tương ứng tại ngân hàng, bao gồm: thẻ trả trước, ví điện tử, tiền di động”.
So sánh với các định nghĩa trên toàn cầu, có thể thấy định nghĩa trong dự thảo khá phù hợp và có phần dễ hiểu, rõ ràng và dễ phân biệt hơn. Quan trọng hơn là việc thống nhất đưa cả 3 loại hình tiền điện tử vào văn bản pháp lý không những giúp dừng rõ ràng khuôn khổ của tiền điện tử mà còn giúp công việc điều hành được hợp nhất về một mối lái là NHNN, trong khoảng ấy lấp được lỗ hổng trong công việc quản lý đối với mobile money hiện vẫn đang để trống.
đồng thời, những quy định trong dự thảo can dự tới tổ chức phi nhà băng cũng giúp phân biệt rõ công ty phát hành tiền điện tử hợp pháp (được cấp phép, giám sát hoạt động) với doanh nghiệp hoạt động ko phép, bất hợp pháp. Qua ấy, giúp phân biệt rõ giữa tiền điện tử “hợp pháp” với tiền ảo, tiền điện tử “bất hợp pháp”, giúp các cơ quan có thẩm quyền trong ngăn ngừa các hành vi tội phạm trong ngành nghề này vốn dĩ diễn biến phức tạp thời gian qua.
Nắm bắt xu hướng, cập nhật thông báo về đường ma là gì tại Việt Nam