khuongtienao
03-07-2021, 02:25 PM
1. Phân biệt tiền điện tử với tiền ảo và tiền phương pháp số
các khái niệm về một số cách kiếm tiền online (electronic money/e-money) hiện nay trên toàn cầu thường được hiểu ở phạm vi tương đối rộng. Ví dụ, ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) biểu đạt tiền điện tử là giá trị tiền tệ được lưu trữ trên một thiết bị điện tử được sử dụng phổ thông để tiến hành giao dịch thanh toán cho những doanh nghiệp khác chẳng phải là doanh nghiệp phát hành. Còn nhà băng thanh toán quốc tế (BIS) định nghĩa tiền điện tử là trị giá được lưu trữ hoặc sản phẩm trả trước, trong đó thông báo về khoản tiền hoặc giá trị khả dụng của khách hàng được lưu trữ trên một trang bị điện tử thuộc sở hữu của quý khách. Những khái niệm này khá phức tạp, có thể gây ra nhầm lẫn về nội hàm của tiền điện tử, khó phân biệt với tiền ảo, tiền công nghệ số và thậm chí là cả tiền di động (mobile money).
Xem thêm: mt5 là gì
Trong thực tại, tiền điện tử đã được xác định và phân biệt rõ ràng với các loại tiền khác phê chuẩn 4 đặc điểm chính. Đầu tiên, tiền điện tử phải là tiền pháp định (legal tender). Theo ấy, tiền điện tử có gần như 3 chức năng của tiền là dự trữ (store value), thảo luận (medium of exchange) và hạch toán (unit of account). Đồng thời, tiền điện tử cũng luôn được diễn tả dưới dạng giá trị của tiền pháp định của một đất nước (thí dụ Việt Nam Đồng, đô la, SGD...). Không chỉ vậy, tiền điện tử cũng được nhà băng Trung ương (NHTW) đảm bảo.
Thứ hai, tiền điện tử có thể do ngân hàng phát hành hoặc cũng có thể do đơn vị phi ngân hàng phát hành. Như vậy nên, để bảo đảm an toàn cho người dùng, tất cả các nước luôn có quy định rất chặt chẽ đối với các đơn vị phát hành tiền điện tử. Đối với các ngân hàng, NHTW có hệ thống những quy định chặt chẽ về an toàn hoạt động, quản trị rủi ro, tỷ lệ dữ trữ buộc phải, bảo hiểm tiền gửi… Đối với các đơn vị phi nhà băng, NHTW có những quy định về cấp phép, về giám sát… và thường nhật phải tiến hành ký quỹ tại hệ thống ngân hàng (tương ứng với số tiền phát hành với một tỷ lệ nhất định).
Thứ ba, tiền điện tử có cơ chế bảo đảm tiền tệ (monetary regimes) của NHTW. Theo ấy, tiền điện tử do những nhà băng phát hành sẽ được bảo đảm bằng tỷ lệ dữ trữ đề nghị tại NHTW, còn tiền điện tử do các đơn vị phi ngân hàng phát hành sẽ được đảm bảo bằng cơ chế ký quỹ tại hệ thống nhà băng (với một tỷ lệ ký quỹ nhất định). Thường ngày, tỷ lệ ký quỹ này sẽ cao hơn đa dạng so với tỷ lệ dự trữ buộc phải do các quy định an toàn ứng dụng đối với các tổ chức này thấp hơn nhiều so với ngân hàng. Tỷ lệ ký quỹ tại một số quốc gia theo cách tiếp cận thận trọng ở mức 100%. Đây cũng là điểm dị biệt mấu chốt giữa tiền ngân hàng (bank notes) với tiền điện tử (e-money).
Thứ tư, tiền điện tử chỉ được lưu trữ trong các sản phẩm điện tử gồm hai loại: (i) phần cứng (hard-ware based products) như thẻ chíp, điện thoại thông minh gắn chíp và (ii) dữ liệu dựa trên phần mềm (soft-ware based) như ví điện tử Paypal.
Xem thêm: mô hình lá cờ
Đối với tiền ảo (virtual currency), ECB định nghĩa như sau: “Đồng tiền ảo là một loại tiền kỹ thuật số ko chịu sự điều hành, được phát hành bởi các người vững mạnh phần mềm (developers) thường đồng thời là người kiểm soát hệ thống; được dùng và chấp nhận trả tiền giữa những thành viên của một cộng đồng ảo cố định”. Tỉ dụ, tiền ảo Pokecoins trong trò chơi Pokemon GO hoặc khoản tiền Facebook được sử dụng cho quảng bá hay những trò chơi trên app Facebook... Theo đó, có thể thấy tiền ảo và tiền điện tử rất không giống nhau. Tiền ảo không phải là tiền pháp định nên không gắn với quyền mặc định được chuyển đổi sang tiền pháp định và được NHTW bảo đảm. Các doanh nghiệp phát hành tiền ảo cũng ko chịu sự quản lý, giám sát chặt chẽ của NHTW. Cùng lúc, phạm vi hoạt động của tiền ảo thường khá hẹp chỉ trong phạm một cùng đồng và sử dụng cho mục tiêu một mực (thí dụ, game online). Kể cách khác, tiền ảo mang nhiều đặc điểm của hàng hóa đàm đạo hơn là một đồng tiền. Mặc dầu vậy, hiện nay tiền ảo đang từng bước tăng trưởng với loại tiền ảo có thể quy đổi (convertible virtual currency) nhưng chỉ gắn phận sự của đơn vị phát hành mà ko gắn với bổn phận của NHTW và phạm vi hoạt động cũng chỉ ở khuôn khổ một cộng đồng như nêu trên.
Còn tiền kỹ thuật số hay tiền mã hóa (crytocurrency): được tạo ra bởi các thuật toán mã hóa phức tạp, được thương lượng, đàm luận hoàn toàn trên môi trường Internet và hiện nay chưa chịu sự điều hành của bất kỳ tư nhân hay công ty nào (trừ khi được NHTW trực tiếp phát hành). Tỉ dụ điển hình của tiền kỹ thuật số là Bitcoin, Ethereum... Có thể xác định gốc của tiền mã hóa là tiền ảo nhưng đang vững mạnh để có đa dạng đặc điểm của tiền điện tử như khả năng chuyển đổi thành tiền pháp định, khả năng trả tiền, còn khả năng tàng trữ giá trị thì ít hơn (do luôn biến động nhiều)... Dù rằng vậy, tiền phương pháp số vẫn còn khoảng cách rất xa để trở thành tiền điện tử với lý do quan trọng nhất là sự công nhận của NHTW các quốc gia. Lúc NHTW các quốc gia không thừa nhận, đồng tiền phương pháp số sẽ ko được đảm bảo và không có khả năng quy đổi ở khuôn khổ rộng như tiền điện tử. Hiện nay tiền công nghệ số đang được tăng trưởng theo hướng khai thác các lợi thế, Ưu điểm của phương pháp chuỗi khối - blockchain (như giá cả đàm phán thấp, độ an toàn bảo mật cao, thuận tiện, nhanh chóng...) hơn là theo hướng sử dụng đồng bạc công nghệ số như 1 đồng bạc thực thụ.
Một loại tiền khác cũng thường bị hiểu nhầm đó là tiền di động (mobile money), quan niệm rằng tiền di động và tiền điện tử khác nhau. Tuy thế, theo định nghĩa của Hiệp hội thông tin di động thế giới (GSMA), Mobile money có thể được hiểu ngắn gọn là tiếp cận dịch vụ tài chính qua điện thoại di động. khái niệm này rộng và bao hàm đông đảo ý nghĩa của dịch vụ này, nhất là từ góc độ người dùng. Theo đấy, với bản chất là tiền pháp định, tiền di động có thể hiểu là một dạng thức tiền điện tử do doanh nghiệp (thường là nhà mạng) sản xuất nhà sản xuất trung gian trả tiền phát hành và định danh khách hàng duyệt cơ sở vật chất dữ liệu thuê bao di động. Dạng thức này chính là ví điện tử trên thuê bao di động, không cần kết liên với tài khoản nhà băng. Doanh nghiệp tài chính quốc tế (IFC) cũng cho rằng, mobile money là một dạng tiền điện tử, trong đấy những giao dịch trả tiền và tài chính được tiến hành trên điện thoại di động, có thể trực tiếp hoặc không trực tiếp gắn với tài khoản ngân hàng.
hai. Quy định về tiền điện tử tại Việt Nam
Tại Việt Nam, hiện nay vẫn chưa có một văn bản pháp lý nào quy định định nghĩa tiền điện tử. Tuy vậy, 1 số văn bản đã quy định các dạng thức của tiền điện tử gồm ví điện tử, thẻ trả trước… như tại Luật nhà băng Nhà nước (2010), Luật những tổ chức tài chính (2010), Nghị định số 101/2012/NĐ-CP của Chính phủ về thanh toán ko sử dụng tiền mặt và Nghị định số 80/2016/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung 1 vài điều của Nghị định số 101/2012/NĐ-CP, Thông tư số 19/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động thẻ ngân hàng (được sửa đổi bởi Thông tư số 26/2017/TT-NHNN). Hiện nay, Dự thảo Nghị định quy định về trả tiền ko dùng tiền mặt sửa đổi đã hợp nhất đưa ra định nghĩa rõ ràng về tiền điện tử:“Tiền điện tử là giá trị tiền tệ lưu trữ trên những phương tiện điện tử được trả trước bởi quý khách cho nhà băng, chi nhánh nhà băng nước ngoài, doanh nghiệp sản xuất nhà sản xuất trung gian thanh toán để thực hiện giao dịch thanh toán và được đảm bảo trị giá tương ứng tại ngân hàng, bao gồm: thẻ trả trước, ví điện tử, tiền di động”.
So sánh với các định nghĩa trên toàn cầu, có thể thấy khái niệm trong dự thảo tương đối phù hợp và có phần dễ hiểu, rõ ràng và dễ phân biệt hơn. Quan trọng hơn là việc hợp nhất đưa cả 3 loại hình tiền điện tử vào văn bản pháp lý không chỉ giúp dừng rõ ràng phạm vi của tiền điện tử mà còn giúp công việc điều hành được thống nhất về một làm mai là NHNN, từ đó lấp được lỗ hổng trong công việc điều hành đối với mobile money hiện vẫn đang để trống.
đồng thời, những quy định trong dự thảo liên quan tới công ty phi ngân hàng cũng giúp phân biệt rõ công ty phát hành tiền điện tử hợp pháp (được cấp phép, giám sát hoạt động) với doanh nghiệp hoạt động ko phép, bất hợp pháp. Qua đấy, giúp phân biệt rõ giữa tiền điện tử “hợp pháp” với tiền ảo, tiền điện tử “bất hợp pháp”, giúp các cơ quan có thẩm quyền trong ngăn ngừa những hành vi tội nhân trong ngành nghề này vốn dĩ diễn biến phức tạp thời gian qua.
Nắm bắt thiên hướng, cập nhật thông tin về đường ma là gì tại Việt Nam
các khái niệm về một số cách kiếm tiền online (electronic money/e-money) hiện nay trên toàn cầu thường được hiểu ở phạm vi tương đối rộng. Ví dụ, ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) biểu đạt tiền điện tử là giá trị tiền tệ được lưu trữ trên một thiết bị điện tử được sử dụng phổ thông để tiến hành giao dịch thanh toán cho những doanh nghiệp khác chẳng phải là doanh nghiệp phát hành. Còn nhà băng thanh toán quốc tế (BIS) định nghĩa tiền điện tử là trị giá được lưu trữ hoặc sản phẩm trả trước, trong đó thông báo về khoản tiền hoặc giá trị khả dụng của khách hàng được lưu trữ trên một trang bị điện tử thuộc sở hữu của quý khách. Những khái niệm này khá phức tạp, có thể gây ra nhầm lẫn về nội hàm của tiền điện tử, khó phân biệt với tiền ảo, tiền công nghệ số và thậm chí là cả tiền di động (mobile money).
Xem thêm: mt5 là gì
Trong thực tại, tiền điện tử đã được xác định và phân biệt rõ ràng với các loại tiền khác phê chuẩn 4 đặc điểm chính. Đầu tiên, tiền điện tử phải là tiền pháp định (legal tender). Theo ấy, tiền điện tử có gần như 3 chức năng của tiền là dự trữ (store value), thảo luận (medium of exchange) và hạch toán (unit of account). Đồng thời, tiền điện tử cũng luôn được diễn tả dưới dạng giá trị của tiền pháp định của một đất nước (thí dụ Việt Nam Đồng, đô la, SGD...). Không chỉ vậy, tiền điện tử cũng được nhà băng Trung ương (NHTW) đảm bảo.
Thứ hai, tiền điện tử có thể do ngân hàng phát hành hoặc cũng có thể do đơn vị phi ngân hàng phát hành. Như vậy nên, để bảo đảm an toàn cho người dùng, tất cả các nước luôn có quy định rất chặt chẽ đối với các đơn vị phát hành tiền điện tử. Đối với các ngân hàng, NHTW có hệ thống những quy định chặt chẽ về an toàn hoạt động, quản trị rủi ro, tỷ lệ dữ trữ buộc phải, bảo hiểm tiền gửi… Đối với các đơn vị phi nhà băng, NHTW có những quy định về cấp phép, về giám sát… và thường nhật phải tiến hành ký quỹ tại hệ thống ngân hàng (tương ứng với số tiền phát hành với một tỷ lệ nhất định).
Thứ ba, tiền điện tử có cơ chế bảo đảm tiền tệ (monetary regimes) của NHTW. Theo ấy, tiền điện tử do những nhà băng phát hành sẽ được bảo đảm bằng tỷ lệ dữ trữ đề nghị tại NHTW, còn tiền điện tử do các đơn vị phi ngân hàng phát hành sẽ được đảm bảo bằng cơ chế ký quỹ tại hệ thống nhà băng (với một tỷ lệ ký quỹ nhất định). Thường ngày, tỷ lệ ký quỹ này sẽ cao hơn đa dạng so với tỷ lệ dự trữ buộc phải do các quy định an toàn ứng dụng đối với các tổ chức này thấp hơn nhiều so với ngân hàng. Tỷ lệ ký quỹ tại một số quốc gia theo cách tiếp cận thận trọng ở mức 100%. Đây cũng là điểm dị biệt mấu chốt giữa tiền ngân hàng (bank notes) với tiền điện tử (e-money).
Thứ tư, tiền điện tử chỉ được lưu trữ trong các sản phẩm điện tử gồm hai loại: (i) phần cứng (hard-ware based products) như thẻ chíp, điện thoại thông minh gắn chíp và (ii) dữ liệu dựa trên phần mềm (soft-ware based) như ví điện tử Paypal.
Xem thêm: mô hình lá cờ
Đối với tiền ảo (virtual currency), ECB định nghĩa như sau: “Đồng tiền ảo là một loại tiền kỹ thuật số ko chịu sự điều hành, được phát hành bởi các người vững mạnh phần mềm (developers) thường đồng thời là người kiểm soát hệ thống; được dùng và chấp nhận trả tiền giữa những thành viên của một cộng đồng ảo cố định”. Tỉ dụ, tiền ảo Pokecoins trong trò chơi Pokemon GO hoặc khoản tiền Facebook được sử dụng cho quảng bá hay những trò chơi trên app Facebook... Theo đó, có thể thấy tiền ảo và tiền điện tử rất không giống nhau. Tiền ảo không phải là tiền pháp định nên không gắn với quyền mặc định được chuyển đổi sang tiền pháp định và được NHTW bảo đảm. Các doanh nghiệp phát hành tiền ảo cũng ko chịu sự quản lý, giám sát chặt chẽ của NHTW. Cùng lúc, phạm vi hoạt động của tiền ảo thường khá hẹp chỉ trong phạm một cùng đồng và sử dụng cho mục tiêu một mực (thí dụ, game online). Kể cách khác, tiền ảo mang nhiều đặc điểm của hàng hóa đàm đạo hơn là một đồng tiền. Mặc dầu vậy, hiện nay tiền ảo đang từng bước tăng trưởng với loại tiền ảo có thể quy đổi (convertible virtual currency) nhưng chỉ gắn phận sự của đơn vị phát hành mà ko gắn với bổn phận của NHTW và phạm vi hoạt động cũng chỉ ở khuôn khổ một cộng đồng như nêu trên.
Còn tiền kỹ thuật số hay tiền mã hóa (crytocurrency): được tạo ra bởi các thuật toán mã hóa phức tạp, được thương lượng, đàm luận hoàn toàn trên môi trường Internet và hiện nay chưa chịu sự điều hành của bất kỳ tư nhân hay công ty nào (trừ khi được NHTW trực tiếp phát hành). Tỉ dụ điển hình của tiền kỹ thuật số là Bitcoin, Ethereum... Có thể xác định gốc của tiền mã hóa là tiền ảo nhưng đang vững mạnh để có đa dạng đặc điểm của tiền điện tử như khả năng chuyển đổi thành tiền pháp định, khả năng trả tiền, còn khả năng tàng trữ giá trị thì ít hơn (do luôn biến động nhiều)... Dù rằng vậy, tiền phương pháp số vẫn còn khoảng cách rất xa để trở thành tiền điện tử với lý do quan trọng nhất là sự công nhận của NHTW các quốc gia. Lúc NHTW các quốc gia không thừa nhận, đồng tiền phương pháp số sẽ ko được đảm bảo và không có khả năng quy đổi ở khuôn khổ rộng như tiền điện tử. Hiện nay tiền công nghệ số đang được tăng trưởng theo hướng khai thác các lợi thế, Ưu điểm của phương pháp chuỗi khối - blockchain (như giá cả đàm phán thấp, độ an toàn bảo mật cao, thuận tiện, nhanh chóng...) hơn là theo hướng sử dụng đồng bạc công nghệ số như 1 đồng bạc thực thụ.
Một loại tiền khác cũng thường bị hiểu nhầm đó là tiền di động (mobile money), quan niệm rằng tiền di động và tiền điện tử khác nhau. Tuy thế, theo định nghĩa của Hiệp hội thông tin di động thế giới (GSMA), Mobile money có thể được hiểu ngắn gọn là tiếp cận dịch vụ tài chính qua điện thoại di động. khái niệm này rộng và bao hàm đông đảo ý nghĩa của dịch vụ này, nhất là từ góc độ người dùng. Theo đấy, với bản chất là tiền pháp định, tiền di động có thể hiểu là một dạng thức tiền điện tử do doanh nghiệp (thường là nhà mạng) sản xuất nhà sản xuất trung gian trả tiền phát hành và định danh khách hàng duyệt cơ sở vật chất dữ liệu thuê bao di động. Dạng thức này chính là ví điện tử trên thuê bao di động, không cần kết liên với tài khoản nhà băng. Doanh nghiệp tài chính quốc tế (IFC) cũng cho rằng, mobile money là một dạng tiền điện tử, trong đấy những giao dịch trả tiền và tài chính được tiến hành trên điện thoại di động, có thể trực tiếp hoặc không trực tiếp gắn với tài khoản ngân hàng.
hai. Quy định về tiền điện tử tại Việt Nam
Tại Việt Nam, hiện nay vẫn chưa có một văn bản pháp lý nào quy định định nghĩa tiền điện tử. Tuy vậy, 1 số văn bản đã quy định các dạng thức của tiền điện tử gồm ví điện tử, thẻ trả trước… như tại Luật nhà băng Nhà nước (2010), Luật những tổ chức tài chính (2010), Nghị định số 101/2012/NĐ-CP của Chính phủ về thanh toán ko sử dụng tiền mặt và Nghị định số 80/2016/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung 1 vài điều của Nghị định số 101/2012/NĐ-CP, Thông tư số 19/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động thẻ ngân hàng (được sửa đổi bởi Thông tư số 26/2017/TT-NHNN). Hiện nay, Dự thảo Nghị định quy định về trả tiền ko dùng tiền mặt sửa đổi đã hợp nhất đưa ra định nghĩa rõ ràng về tiền điện tử:“Tiền điện tử là giá trị tiền tệ lưu trữ trên những phương tiện điện tử được trả trước bởi quý khách cho nhà băng, chi nhánh nhà băng nước ngoài, doanh nghiệp sản xuất nhà sản xuất trung gian thanh toán để thực hiện giao dịch thanh toán và được đảm bảo trị giá tương ứng tại ngân hàng, bao gồm: thẻ trả trước, ví điện tử, tiền di động”.
So sánh với các định nghĩa trên toàn cầu, có thể thấy khái niệm trong dự thảo tương đối phù hợp và có phần dễ hiểu, rõ ràng và dễ phân biệt hơn. Quan trọng hơn là việc hợp nhất đưa cả 3 loại hình tiền điện tử vào văn bản pháp lý không chỉ giúp dừng rõ ràng phạm vi của tiền điện tử mà còn giúp công việc điều hành được thống nhất về một làm mai là NHNN, từ đó lấp được lỗ hổng trong công việc điều hành đối với mobile money hiện vẫn đang để trống.
đồng thời, những quy định trong dự thảo liên quan tới công ty phi ngân hàng cũng giúp phân biệt rõ công ty phát hành tiền điện tử hợp pháp (được cấp phép, giám sát hoạt động) với doanh nghiệp hoạt động ko phép, bất hợp pháp. Qua đấy, giúp phân biệt rõ giữa tiền điện tử “hợp pháp” với tiền ảo, tiền điện tử “bất hợp pháp”, giúp các cơ quan có thẩm quyền trong ngăn ngừa những hành vi tội nhân trong ngành nghề này vốn dĩ diễn biến phức tạp thời gian qua.
Nắm bắt thiên hướng, cập nhật thông tin về đường ma là gì tại Việt Nam